สรุปข่าวสั้น
รายงานจาก IEEFA (Institute for Energy Economics and Financial Analysis) เผยแพร่เดือนสิงหาคม 2569 ระบุว่าไทยสามารถเร่งการเติบโตของโซลาร์รูฟท็อปได้อีกมาก หากปฏิรูปนโยบายที่เป็นอุปสรรคอยู่ในปัจจุบัน ซึ่งจะช่วยลดการพึ่งพาก๊าซ LNG นำเข้าและช่วยชะลอแรงกดดันค่าไฟที่มีแนวโน้มสูงขึ้นในระยะยาว
ตัวเลขกำลังผลิตปัจจุบัน
ต้นปี 2569 ไทยมีกำลังผลิตไฟฟ้าโซลาร์รวมประมาณ 11.8 GW แบ่งเป็นโซลาร์ฟาร์มขนาดใหญ่ (utility-scale) ประมาณ 8 GW และโซลาร์รูฟท็อปเพียง 3.6 GW หรือราว 30% ของทั้งหมด ขณะที่แผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้า (PDP) ฉบับปี 2569 ตั้งเป้าสัดส่วนพลังงานหมุนเวียนไว้ที่ 60% ภายในปี 2050
4 อุปสรรคหลักที่รายงานชี้
| อุปสรรค | รายละเอียด |
|---|---|
| ค่าติดตั้งแพง | ราว 936 ดอลลาร์/kW สูงกว่าปากีสถาน มาเลเซีย และเวียดนามเกือบ 50% |
| ราคารับซื้อไฟต่ำ | Net Billing รับซื้อคืนแค่ 2.20 บาท/หน่วย เทียบกับค่าไฟขายปลีกเฉลี่ย 3.86-3.88 บาท/หน่วย |
| โควตาจำกัด | โควตาเดิม 90 MW หมดเร็วกว่าแผน 6 ปีตั้งแต่ปี 2024 แม้ปี 2569 จะขยายเป็น 500 MW แต่ยังจำกัดปริมาณขายต่อมิเตอร์ |
| นโยบายไม่แน่นอน | กรอบนโยบายเปลี่ยนบ่อย ทำให้ผู้บริโภคและนักลงทุนวางแผนระยะยาวยาก |
ผลจากอุปสรรคเหล่านี้ทำให้ระยะคืนทุนของระบบโซลาร์รูฟท็อปบ้านในไทยอยู่ที่ประมาณ 6-7 ปี ขณะที่ตลาดที่มีนโยบายสนับสนุนดีอย่างปากีสถานคืนทุนได้ในเวลาไม่ถึง 2 ปี
เกี่ยวข้องกับเจ้าของบ้านไทยอย่างไร
ตัวเลขราคารับซื้อไฟ 2.20 บาท/หน่วยที่รายงานนี้พูดถึง ตรงกับโครงการรับซื้อไฟส่วนเกินภาคประชาชนที่เปิดรับสมัครอยู่ในปัจจุบัน (อ่านรายละเอียดโครงการที่ ขายไฟคืนการไฟฟ้า 2569) การที่ราคารับซื้อยังต่ำกว่าค่าไฟขายปลีกมาก คือเหตุผลสำคัญที่ทำให้ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้เน้น "ใช้ไฟที่ผลิตเองให้คุ้มที่สุด" มากกว่าหวังพึ่งรายได้จากการขายไฟคืนเป็นหลัก
มุมมอง SolarScan
รายงานนี้สะท้อนสิ่งที่ผู้ติดตั้งและเจ้าของบ้านหลายคนเจอจริงในตลาดไทย คือคืนทุนช้ากว่าที่ควรจะเป็นเมื่อเทียบกับศักยภาพแดดของประเทศ ถ้านโยบายอย่างการขยายโควตาหรือปรับราคารับซื้อไฟเดินหน้าต่อ ระยะคืนทุนของระบบใหม่ในอนาคตอาจสั้นลงได้ แต่ในระหว่างนี้เจ้าของบ้านที่กำลังตัดสินใจควรใช้ เครื่องคำนวณคืนทุน กับตัวเลขค่าไฟและพฤติกรรมใช้ไฟจริงของบ้านตัวเอง แทนการอิงตัวเลขคืนทุนเฉลี่ยของประเทศเพียงอย่างเดียว
แหล่งอ้างอิง (อ่านต้นฉบับ / อัปเดต)
- IEEFA — Reforming solar incentives can accelerate rooftop solar growth and reduce LNG dependence for Thailand
- GreentechLead — Thailand Rooftop Solar Market Needs Policy Reform as 3.6 GW Capacity Lags 60% Renewable Energy Target
ข้อมูลเพื่อการศึกษา — อัตราค่าไฟ ระเบียบการต่อระบบ และมาตรการภาษีอาจเปลี่ยน โปรดตรวจสอบกับหน่วยงานและผู้ให้บริการล่าสุด